CASE STUDY: Ανθρακικό αποτύπωμα ελαιολάδου

Εισαγωγικά

Η  Close the Loop πρόσφατα ολοκλήρωσε μελέτη υπολογισμού του Ανθρακικού Αποτυπώματος ελαιολάδου, το οποίο διατίθεται από την εταιρεία Σελλάς Ελαιόλαδα ΕΠΕ (www.sellas.gr)  χύμα και τυποποιημένο σε πελάτες του εσωτερικού και του εξωτερικού.

Τι είναι το Ανθρακικό Αποτύπωμα;

Το ανθρακικό αποτύπωμα είναι το σύνολο των  εκπομπών αερίων ρύπων που ευθύνονται για την κλιματική αλλαγή – όπως  το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) και το μεθάνιο (CH4) – που εκλύονται σε όλο τον κύκλο ζωής ενός προϊόντος. Το ανθρακικό αποτύπωμα μετριέται σε ισοδύναμα κιλά διοξειδίου του άνθρακα (kg CO2-eq). Οι αναγκαίοι υπολογισμοί για τη μέτρηση του ανθρακικού αποτυπώματος κάθε αγροτικού προϊόντος προϋποθέτουν εξειδικευμένη επιστημονική γνώση.

Τι είναι ο Κύκλος Ζωής Προϊόντος;

Ο Κύκλος Ζωής ενός προϊόντος περιλαμβάνει όλες τις επιπτώσεις στο περιβάλλον από όλα τα στάδια για την παραγωγή ενός προϊόντος, καθώς και αυτά που απαιτούνται για την παραγωγή και μεταφορά των πρώτων υλών, των καυσίμων κτλ. Ένας πλήρης Κύκλος Ζωής περιλαμβάνει και τις επιπτώσεις από την κατανάλωση ή χρήση του προϊόντος, έως και το τέλος ζωής του (απόρριψη/ανακύκλωση).

Βιώσιμη Εφοδιαστική Αλυσίδα

Η Σελλάς Ελαιόλαδα αποφάσισε να προχωρήσει στον υπολογισμό του ανθρακικού αποτυπώματος των προϊόντων της, με στόχο να αποκτήσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και να πρωτοστατήσει διεθνώς στον τομέα της βιώσιμης εφοδιαστικής αλυσίδας.

Μελέτη Ανθρακικού Αποτυπώματος

Χαρακτηριστικά Μελέτης

Σκοπός της μελέτης ήταν ο υπολογισμός του ανθρακικού αποτυπώματος 1 kg ελαιολάδου της Σέλλας Ελαιόλαδα για την καλλιεργητική περίοδο 2012-13, που διατίθεται είτε χύμα, είτε εμφιαλωμένο/τυποποιημένο σε 8 διαφορετικές συσκευασίες.

Η μελέτη εκπονήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες των πρότυπων PΑS 2050:2011 και ISO 14040. Οι υπολογισμοί του ανθρακικού αποτυπώματος στηρίχτηκαν σε πρωτογενή στοιχεία που συνέλεξε η Close the Loop. Χρησιμοποιήθηκε το παγκοσμίως αναγνωρισμένο λογισμικό GaBi-6 (έκδοση 2013)  της  PE International (www.pe-international.com).

Η μελέτη υπολόγισε το ανθρακικό αποτύπωμα που προκύπτει από:

  • την εργοστασιακή παραγωγή των λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων, τη μεταφορά τους στο χωράφι και τη χρήση τους
  • την  άντληση νερού για πότισμα
  • την παραγωγή, μεταφορά και χρήση του πετρελαίου για όλες τις αγροτικές εργασίες
  • τη συλλογή του καρπού με τα εναλλακτικά μηχανικά μέσα
  • τη  μεταφορά του καρπού  στο ελαιοτριβείο
  • την παραγωγή του ελαιολάδου στο ελαιοτριβείο
  • τη μεταφορά από το ελαιοτριβείο στις εγκαταστάσεις της Σελλάς Ελαιόλαδα με εναλλακτικά οχήματα
  • την αποθήκευση και τυποποίηση (8 διαφορετικές φιάλες).

Η Σελλάς Ελαιόλαδα προμηθεύεται το ελαιόλαδο από προμηθευτές που βρίσκονται σε 8 διαφορετικές περιοχές της χώρας και οι οποίοι διαφοροποιούνται ως προς  τον τρόπο καλλιέργειας, τη λίπανση, την άρδευση, τη διαχείριση κλαδεμάτων και την ελαιοτρίβηση άρα, ως προς το ανθρακικό αποτύπωμα.

Αποτελέσματα Μελέτης

Η λογική της βιώσιμης εφοδιαστικής αλυσίδας επιβάλλεται από την πολυεθνική αλυσίδα, αλλά επηρεάζει τον ελαιοπαραγωγό, μέσω της Σελλάς Ελαιόλαδα. Ο ελαιοπαραγωγός παραμένει δυνάμει προμηθευτής της Σελλάς Ελαιόλαδα μόνο εφόσον συνεχίζει να μετρά και να μειώνει τις επιπτώσεις.

Από τα ενδεικτικά αποτελέσματα προκύπτει ότι η επιλογή του λιπάσματος  (45% του αποτυπώματος), καθώς και του τύπου της φιάλης (18%) επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα του προϊόντος.

Περιβαλλοντική Πιστοποίηση

Με τον υπολογισμό του ανθρακικού αποτυπώματος, μπορεί να γίνει η περιβαλλοντική πιστοποίηση του προϊόντος, από διεθνώς αναγνωρισμένους φορείς. Η πιστοποίηση του ελαιολάδου αποσκοπεί στην απόκτηση ενός οικολογικού σήματος το οποίο θα συνοδεύει το προϊόν και θα το καθιστά πιο ανταγωνιστικό στις διεθνείς αγορές.

Η  περιβαλλοντική πιστοποίηση μπορεί να αφορά είτε ένα μέρος του κύκλου ζωής  (π.χ. μόνο την καλλιέργεια, την ελαιοτρίβηση και την τυποποίηση, όπως γίνεται στην παρούσα μελέτη), ή όλο τον κύκλο ζωής του ελαιολάδου, δηλαδή συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς στους χώρους εμπορικής διάθεσης καθώς και της τελικής διάθεσης των υλικών συσκευασίας.

Επισημαίνεται ότι, όσον αφορά τα οικολογικά σήματα και την περιβαλλοντική πιστοποίηση, σημασία δεν έχει το μέγεθος του ανθρακικού αποτυπώματος αλλά το γεγονός ότι  αυτό μετριέται σε τακτική βάση, σε συνδυασμό πάντα με την προδιάθεση του παραγωγού να το μειώσει όπου, βεβαίως, είναι δυνατό. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει μια ελάχιστη τιμή ανθρακικού αποτυπώματος που θα πρέπει να έχει υποχρεωτικά το προϊόν.

Αύξηση των εξαγωγών απαιτεί τυποποίηση, αλλά και πιστοποίηση από διεθνείς φορείς. Σήμερα, μέσα στην έντονα ανταγωνιστική διεθνή αγορά, η πιστοποίηση που προσδίδει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν είναι αυτή που αφορά την ποιότητα του ελαιολάδου – αυτή θεωρείται δεδομένη – αλλά η πιστοποίηση του περιβαλλοντικού προφίλ της παραγωγής του. Με άλλα λόγια, θα ήταν πολύ σημαντικό να υπάρχει πιστοποίηση  των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προκύπτουν από την παραγωγή και τη διάθεση του ελαιολάδου.

Η παρούσα μελέτη, που αφορά τον υπολογισμό του ανθρακικού αποτυπώματος του χύμα και εμφιαλωμένου ελαιόλαδου, αποτελεί το βασικό κορμό οποιασδήποτε ευρύτερης μελέτης περιβαλλοντικής πιστοποίησης, καθώς αντιστοιχεί στο μεγαλύτερο και σημαντικότερο τμήμα του κύκλου ζωής του ελαιόλαδου.

Στοιχεία Επικοινωνίας
διεύθυνση: Φαλήρου 57, 11742, Αθήνα
τηλ / φαξ: +30 213.033.96.45
e-mail: info@closetheloop.gr
ιστοσελίδα: closetheloop.gr
σύνδεσμοι: facebook / linkedin / twitter / google+ / youtube

Τηλέφωνα Επικοινωνίας

Τηλ: +30 27460 24250
Fax: +30 27460 24121